ความรู้ถังดับเพลิง | 11/08/2026

วิธีใช้ถังดับเพลิงขั้นต้นอย่างถูกต้อง: ดึง เล็ง บีบ ส่าย

เรียนรู้ขั้นตอนใช้ถังดับเพลิงกับไฟระยะเริ่มต้น ตั้งแต่ประเมินทางหนี เลือกถังให้ตรงประเภทไฟ ไปจนถึงวิธี ดึง เล็ง บีบ และส่ายอย่างปลอดภัย

วิธีใช้ถังดับเพลิงขั้นต้นอย่างถูกต้อง: ดึง เล็ง บีบ ส่าย
ข้อควรรู้ก่อนนำไปใช้

บทความนี้เป็นความรู้เบื้องต้น การตอบโต้เหตุจริงต้องยึดแผนฉุกเฉินของสถานที่ ฉลากอุปกรณ์ และคำสั่งของเจ้าหน้าที่เป็นหลัก หากไม่มั่นใจให้อพยพทันที

ถังดับเพลิงแบบมือถือมีไว้ควบคุมไฟในระยะเริ่มต้นเท่านั้น สิ่งสำคัญที่สุดไม่ใช่การดับไฟให้ได้ทุกครั้ง แต่คือการแจ้งเหตุและออกจากพื้นที่ได้อย่างปลอดภัย หากไฟลุกลาม มีควันหนา ความร้อนสูง มองไม่เห็นทางออก หรือไม่แน่ใจว่าถังที่มีเหมาะกับไฟหรือไม่ ให้ปิดประตูเมื่อทำได้ อพยพ และโทรแจ้งหน่วยฉุกเฉินทันที

ก่อนยกถังเข้าไป ต้องตอบให้ได้ 4 ข้อ

  1. ไฟยังเล็กและจำกัดอยู่ในจุดเดียวหรือไม่
  2. มีการแจ้งเตือนคนในพื้นที่และแจ้งหน่วยฉุกเฉินแล้วหรือยัง
  3. มีทางหนีที่โล่งอยู่ด้านหลังตลอดเวลาหรือไม่
  4. ถังมีสัญลักษณ์ตรงกับประเภทไฟและอยู่ในสภาพพร้อมใช้หรือไม่

หากข้อใดข้อหนึ่งตอบว่า “ไม่” อย่าเสี่ยงเข้าไปดับไฟเอง สำหรับสถานประกอบการ ผู้ที่จะใช้ถังควรผ่านการอบรมและปฏิบัติตามแผนฉุกเฉินของสถานที่

ขั้นตอน ดึง เล็ง บีบ ส่าย

  1. ดึง: ดึงสลักนิรภัยออกเพื่อปลดกลไก ระวังอย่าบีบคันบีบก่อนพร้อมใช้งาน
  2. เล็ง: ถือถังตั้งตรงและเล็งหัวฉีดไปที่ฐานของเปลวไฟ ไม่ใช่ส่วนยอดของเปลวไฟ
  3. บีบ: บีบคันบีบเพื่อปล่อยสารดับเพลิง โดยเริ่มฉีดจากระยะที่ระบุบนฉลากของถัง
  4. ส่าย: ส่ายหัวฉีดซ้ายไปขวาครอบคลุมฐานไฟ เดินเข้าอย่างระมัดระวังเมื่อไฟลดลงและยังต้องรักษาทางหนีไว้ด้านหลัง

เมื่อต้องใช้ถังคาร์บอนไดออกไซด์ อย่าสัมผัสส่วนกรวยฉีดขณะใช้งาน เพราะอุณหภูมิอาจต่ำมากจนทำให้ผิวหนังบาดเจ็บได้

เมื่อใดต้องหยุดและอพยพทันที

  • ถังหมดแต่ไฟยังไม่ดับ หรือไฟกลับมาลุกซ้ำ
  • ไฟขยายออกจากจุดกำเนิด ลามขึ้นผนังหรือเหนือศีรษะ
  • ควันทำให้หายใจลำบากหรือบังทางออก
  • มีถังก๊าซ สารเคมี หรือวัตถุที่อาจระเบิดอยู่ใกล้ไฟ

หลังไฟดูเหมือนดับแล้ว ให้ถอยออกโดยยังหันหน้าไปทางจุดเกิดเหตุและเฝ้าระวังการลุกซ้ำ อย่ากลับเข้าอาคารจนกว่าเจ้าหน้าที่จะยืนยันว่าปลอดภัย